Du lịch Campuchia vào dịp Tết của người Khmer

Tết mừng năm mới của người Khmer là một trong những ngày lễ lớn và quan trọng. Trong tiếng địa phương, người ta gọi ngày lễ này là Chol Chnam Thmei. Nhân dân Campuchia đón mừng ngày lễ này tương tự như các quốc gia trên thế giới chào mừng năm mới bắt đầu. Nếu bạn tự nhiên thấy phố phường vắng tanh không hề có một cửa hàng nào mở cửa mà thay bằng những dòng người nườm nượp, cờ hoa tưng bừng thì đó chính là những ngày đầu tiên của Tết Khmer.

Ngày Lễ Mừng năm mới được kéo dài trong ba ngày liên tục nhưng thông thường, người dân Khmer thường nghỉ nguyên một tuần để đón mừng. Đây chính là cơ hội quý báu trong năm để sum vầy bên gia đình, đánh dấu sự kết thúc của vụ mùa và chào đón một năm mới bắt đầu. Vì cách tính lịch của người Khmer khác hoàn toàn so với dương lịch và âm lịch chúng ta thường biết nên năm mới của họ thường rơi vào khoảng tháng tư (dương lịch) hàng năm. Theo Phật lịch, những ngày năm mới là các ngày đầu của tháng Chét thường là ba ngày, tuy nhiên năm nhuận sẽ có bốn ngày tết. Trong từng ngày, người dân lại đón mừng những ngày tết với nét đặc trưng và ý nghĩa khác nhau.

Trong những ngày trước khi Tết diễn ra, mọi người dân đều nôn nao và nô nức quay trở về nhà. Chính vì thế, đường phố những ngày cuối năm thường có lưu lượng giao thông tăng đột biến để phục vụ nhu cầu của nhân dân. Ngày tết Khmer rộn ràng náo nhiệt với nhiều hoạt động vui chơi giải trí. trẻ con nô đùa thành từng đám với những trò chơi dân gian trên cánh đồng. Từng nhóm người nhảy múa trong tiếng nhạc tưng bừng. Các gia đình lỉnh kỉnh chuẩn bị mâm cỗ sum vầy. Bạn có thể thấy gương mặt ai cũng hồ hởi và phấn khởi để đón mừng một năm mới bắt đầu.

Với số lượng đông đảo nhân dân theo đạo Phật - đến 90% nên các nghi lễ du khách thường thấy sẽ do Phật tử thực hiện. Vào những ngày năm mới, tất cả đường phố đều treo cờ hoa nhộn nhịp. Nhất là con đường dẫn tới hoàng cung hay những ngôi chùa đều rực rỡ sắc màu và treo bảng chữ “Mừng năm mới”. Người dân mặc trang phục truyền thống của người Khmer và thành tâm dâng lễ đến các vị phật sư. Mâm lễ của người Khmer chủ yếu là hoa tươi, bánh kẹo. Họ thường thắp hương và cầu nguyện khi dâng lễ và ngồi lại nghe các vị sư tụng kinh chúc phúc. Lễ xong, họ dùng nước thơm để tắm cho tượng Phật để tỏ lòng thành kính cầu an trong năm mới.

Bên cạnh đó, người dân Campuchia còn có nghi thức tạt nước vô cùng ấn tượng. Thay vì những lời chúc đơn thuần khi năm mới sang, họ lại dùng nước dội lên người nhau. Bất kể lứa tuổi lớn nhỏ, người thân quen hay xa lạ đều hòa vào màn té nước vui nhộn. Nụ cười nở trên môi chính là sự khởi đầu tuyệt vời nhất để năm mới bắt đầu và tăng thêm tình thân ái giữa mọi người. Người dân còn đi tới các gia đình hàng xóm và người thân để thăm hỏi lẫn nhau cũng như chúc nhau tài lộc, an khang.

Ngày đầu tiên của năm mới được gọi là Moha Songkran. Theo quan niệm của người dân địa phương, đây là thời điểm quan trọng để quyết định một năm mới đến có thuận lợi hay không. Trong ngày này, một vị thần hay thiên thần mới (Tevoda) sẽ được chỉ định để phù hộ cho mỗi người trong suốt năm sau. Để chào đón vị thần ấy, người dân thường dọn dẹp, trang hoàng lại nhà cửa tươm tất và diện trang phục mới. Bên cạnh đó, họ vẫn giữ nguyên một bàn cúng với trái cây, hoa sen, lon nước ngọt và thắp hương ở ban thờ trước cửa nhà từ đêm giao thừa. Đi dọc khắp phố phường, chỉ cần để ý một chút là có thể thấy những mâm cúng tươm tất được dọn sẵn ở mỗi gia đình.

Ngay từ sáng sớm, mỗi người Campuchia đều tắm gội, mặc quần áo đẹp và chuẩn bị mâm lễ lên chùa. Họ thường xuất phát và giờ tốt đã được chọn sẵn (thường là lúc 7 giờ sáng hoặc 5 giờ buổi chiều). Nghi lễ này là Lễ rước Đại lịch nhằm chào mừng năm mới và cũng để dự báo năm tới có thuận lợi hay không. Từng khay lễ được đưa lên kiệu và dạo quanh chính điện ba vòng rồi vào điện chính làm lễ. Nếu nghi thức này thuận lợi thì hứa hẹn một năm mới an lành, thuận buồm xuôi gió, ngược lại thì báo hiệu nhiều tai ương có thể xảy đến.

Theo phong tục truyền thống, ngày thứ hai của Tết Khmer là ngày của sự sẻ chia - ngày Wanabat. Trong thời gian này, người dân thường có thói quen chia quà cho mọi người.Từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi trong gia đình đều có phần quà ý nghĩa. Đối với trẻ em, chúng thường nhận được quần áo mới và tiền lì xì. Bên cạnh đó, người dân sẽ đem đồ đã qua sử dụng ủng hộ cho những người dân nghèo.

Cuối ngày, mọi người dân thường đổ về các đền chùa trong khu vực. Đây là lúc họ nhận được sự cầu an từ những vị sư cao quý. Theo phong tục truyền thống, người dân sẽ thực hiện nghi thức đắp núi cát vào chiều ngày thứ hai này. Mọi người sẽ cùng nhau tạo nhiều núi cát nhỏ theo tám hướng tỏa ra từ một ngọn núi ở trung tâm. Tổng thể những ngọn núi này tạo nên hình tượng vũ trụ trong quan niệm của người Khmer cổ. Tục lệ này đã có từ rất lâu với ước vọng cầu mưa, cầu phúc lộc cho con người.

Nếu là những ngày thường, thành phố Phnom Penh sẽ là lựa chọn của đông đảo khách du lịch. Tuy nhiên, bạn sẽ thấy nơi đây vô cùng vắng vẻ trong dịp lễ mừng năm mới của người Khmer. Hàng quán đều đóng cửa, đường phố ít người qua lại. Điều đó đồng nghĩa với việc bạn không nên lựa chọn Phnom Penh là địa chỉ để khám phá những nét đặc trưng của dịp Tết Khmer. Vậy, đâu mới là nơi hoàn hảo cho bạn?

Trong những ngày này, Siêm Riệp mới là lựa chọn thích hợp nhất bởi đây là một trong những trung tâm tập trung đông đảo nhiều lễ hội đặc sắc. Nhân dân từ khắp nơi đổ về thành phố để tham gia vào sự kiện Angkor Sankranta được diễn ra trong ba ngày liên tục tại các đền thờ Angkor. Trong không khí hân hoan, người dân tổ chức những trò chơi truyền thống như ăn bánh gạo, thi làm bánh dày lớn nhất,...

Có thể thấy rằng, cái tết cổ truyền của người Khmer có vị trí quan trọng như lễ mừng năm mới của mọi quốc gia trên thế giới. Vào thời điểm này trong năm, mọi người con xa xứ đều nô nức quay trở về quê nhà để đoàn tụ cùng gia đình. Đó cũng là lúc khắp phố phường nhộn nhịp các lễ hội và hoạt động chào mừng năm mới. Nếu may mắn được hòa mình trong không khí nô nức ấy, chắc hẳn bạn sẽ có rất nhiều trải nghiệm ấn tượng không thể nào quên.